Speelgoed schoonmaken: wat in de vaatwasser mag en wat niet

Blokken met iets kleverigs erop, een badeend die van binnen zwart ziet, een knuffel die overal mee naartoe gaat. Speelgoed schoonmaken hoeft geen wekelijkse grote kuis te zijn: met een vast ritme per soort speelgoed ben je snel klaar.

Laatst bijgewerkt: 4 oktober 2026

Snel antwoord: Speelgoed schoonmaken doe je per soort. Speelgoed dat in de mond gaat, maak je dagelijks schoon, ander speelgoed en knuffels periodiek, bijvoorbeeld elke maand, en alles meteen als het zichtbaar vuil is. Hard plastic kan met warm sop, en alleen in de vaatwasser als de fabrikant dat toelaat. Hout, elektronica en stof horen daar niet in.

Samenvatting in het kort

• Speelgoed dat in de mond gaat: dagelijks schoonmaken [1].
• Ander speelgoed, buitenspeelgoed en knuffels: periodiek, bijvoorbeeld elke maand [1].
• Zichtbaar vuil: meteen schoonmaken [1].
• Badspeelgoed met water erin: na gebruik leeg laten lopen en op een droge plek laten drogen [1].
• Desinfecteren alleen als je eerst hebt schoongemaakt; op vuil werkt het onvoldoende [2].
• Nieuw speelgoed: een paar dagen uit de verpakking laten verluchten en met warm water wassen; speelgoed uit de kringwinkel ook eerst verluchten of wassen [3].
• Vaatwasser en wasmachine alleen als het etiket of de fabrikant dat toelaat.
• Kleertjes van zieke kinderen was je op 60 graden [4].

Hoe vaak maak je speelgoed schoon?

Het RIVM geeft in de hygiënerichtlijn voor de kinderopvang een duidelijk ritme: speelgoed en knuffels meteen schoonmaken als ze zichtbaar vuil zijn, speelgoed dat in de mond gaat dagelijks, en ander speelgoed, buitenspeelgoed en knuffels periodiek, bijvoorbeeld elke maand [1]. Thuis hoeft het niet strenger dan in de opvang.

Soort speelgoed	Hoe vaak
Speelgoed dat in de mond gaat (bijtringen, rammelaars)	Dagelijks [1]
Ander speelgoed, buitenspeelgoed en knuffels	Periodiek, bijvoorbeeld elke maand [1]
Alles wat zichtbaar vuil is	Meteen [1]
Badspeelgoed waar water in komt	Na elk gebruik leeg laten lopen en drogen [1]

Die richtlijn is geschreven voor de opvang, waar veel kinderen hetzelfde speelgoed delen. Thuis, met alleen je eigen kinderen, is het een goed houvast. Zet de maandelijkse beurt vast in je schoonmaakschema, dan hoef je er niet aan te denken.

Hoe maak je speelgoed schoon per soort?

Elke soort speelgoed vraagt een andere aanpak. Hard plastic kan in een sopje, hout alleen met een vochtige doek, stof volgens het waslabel, en speelgoed met batterijen nooit onder water. De basis is overal hetzelfde: eerst het vuil weg, goed naspoelen of afvegen, en goed laten drogen.

• Hard plastic (blokken, auto’s, poppen zonder kleren): een sopje van warm water met een allesreiniger of afwasmiddel, naspoelen en laten drogen. In de opvang maakt men voorwerpen schoon met een allesreiniger of met microvezeldoekjes [2].
• Hout (puzzels, treinbaan, blokken): afvegen met een goed uitgewrongen vochtige doek en meteen laten drogen. Het Departement Zorg in Vlaanderen zegt: is iets moeilijk schoon te maken, veeg het dan goed af met een vochtige doek [3]. Niet laten weken.
• Stof (knuffels, poppenkleren, speelkleed): wassen volgens het waslabel. Hoe je een knuffel wast zonder dat hij uit elkaar valt, staat in knuffel wassen.
• Met batterijen of elektronica: eerst de batterijen eruit, dan afvegen met een licht vochtige doek. Nooit onderdompelen, en goed laten drogen voor de batterijen erin gaan.
• Buitenspeelgoed (emmers, schepjes, fietsjes): zand afspoelen, afwassen met een sopje en laten drogen voor het de schuur in gaat.

Wat mag in de vaatwasser en wat niet?

Speelgoed mag alleen in de vaatwasser als de fabrikant dat op het etiket of de verpakking zegt. Dat kan bij sommig hard plastic zonder gaatjes, stickers of batterijen. Hout, speelgoed met elektronica en stoffen speelgoed horen er niet in. Staat er niets op, kies dan voor warm sop in de gootsteen.

Kan wel, als het etiket het toelaat:

• hard plastic blokken en bekertjes zonder gaatjes of stickers;
• stevige plastic figuurtjes zonder bewegende delen met metaal.

Niet in de vaatwasser:

• hout: zwelt op door het water en kan splijten;
• speelgoed met batterijen, lampjes of geluid: elektronica en water gaan niet samen;
• stof en knuffels: die gaan, als het label het toelaat, in de wasmachine;
• badspeelgoed met een gaatje: het water blijft erin staan.

Kleine onderdelen doe je in het bestekmandje of een waszakje, zodat ze niet tussen de rekken vallen. Laat alles na afloop helemaal drogen voor het terug in de speelgoedbak gaat.

Badspeelgoed dat van binnen zwart wordt

Badspeelgoed met een gaatje, zoals badeendjes en waterpistolen, houdt water vast. Het RIVM zegt: laat bad(speel)materialen waar water in is gekomen na gebruik leeg lopen en leg ze te drogen op een droge plek [1]. Doe je dat niet, dan wordt de binnenkant na een tijd donker.

Eerlijk advies: is de binnenkant al zwart en krijg je dat er niet uit, gooi het speelgoed dan weg. Je kunt de binnenkant niet zien en niet goed schoonmaken, en een nieuw badeendje is snel gekocht. Voor de volgende keer:

• knijp na elk bad het water eruit;
• leg het speelgoed op een droge plek, niet in een natte bak op de rand van het bad;
• kies liever badspeelgoed zonder gaatje.

Speelgoed schoonmaken na ziekte

Na buikgriep of een andere besmettelijke ziekte maak je eerst alles gewoon schoon. Desinfecteren heeft pas zin als er éérst is schoongemaakt, want desinfecterende middelen werken onvoldoende als iets nog vuil is [2]. Kleertjes van een ziek kind was je op 60 graden, en dan niet op de eco-stand [4].

1. Verzamel wat het zieke kind heeft vastgehad of in de mond gehad.
2. Maak schoon met warm sop, naspoelen en drogen.
3. Was stof volgens het waslabel; kleertjes van een ziek kind op 60 graden [4].
4. Laat alles goed drogen voor het terug in de bak gaat.
5. Was je handen na het opruimen.

In de kinderopvang desinfecteert men alleen in bijzondere gevallen, bijvoorbeeld als er bloed op iets zit, en dan met een middel dat daarvoor is toegelaten [2]. Thuis is grondig schoonmaken meestal genoeg. Twijfel je bij een ziek kind, vraag het dan aan je huisarts.

Nieuw of tweedehands speelgoed

Het Departement Zorg in Vlaanderen raadt aan om nieuw speelgoed enkele dagen uit de verpakking te halen en met warm water te wassen voor je kind ermee speelt, en het een paar dagen te laten verluchten [3]. Speelgoed uit de kringwinkel laat je zeker verluchten of was je vooraf [3].

Dat past goed bij het moment waarop je speelgoed toch al sorteert. Wat te kinderachtig is geworden, gaat naar een broertje, een vriendje of de kringwinkel; wat blijft, krijgt een vaste plek. Zie speelgoed opbergen voor een indeling die kinderen zelf kunnen volhouden. En de autostoel, waar ook heel wat koekkruimels in verdwijnen, heeft een eigen aanpak: autostoel schoonmaken.

Conclusie

Speelgoed schoonmaken wordt makkelijk met een vast ritme: dagelijks wat in de mond gaat, maandelijks de rest, en meteen wat vuil is. Hard plastic in een sopje, hout met een vochtige doek, stof volgens het label, en de vaatwasser alleen als de fabrikant het zegt. Een badeendje dat van binnen zwart is, mag weg.

Wil je de maandelijkse speelgoedbeurt en de rest van de gezinstaken op één plek, op je telefoon en op een tablet aan de keukenmuur? Meld je aan voor de wachtlijst van FamilieApp, de familie app voor Nederland en Vlaanderen.