Examenplanning en blokschema maken in het secundair

Het examenrooster hangt op Smartschool, en plots is het echt: zes examens in anderhalve week, en ergens daartussen moet er nog geblokt worden. Een goede examenplanning begint niet met een ideale studieweek, maar met dat rooster. Van daaruit reken je terug.

Laatst bijgewerkt: 17 september 2026

Snel antwoord: Een examenplanning in het Vlaamse secundair maak je vanuit het examenrooster van de school. Zet alle examens in een kalender, schat per vak hoeveel studiedagen nodig zijn, en reken terug vanaf elk examen. Plan ook rust en vrije momenten in. Hoe en wanneer de school evalueert, bepaalt de school zelf en staat in het schoolreglement [1].

Samenvatting in het kort

• Elke Vlaamse school bepaalt zelf hoe ze evalueert, bijvoorbeeld met toetsen, examens en huiswerk; de details staan in het schoolreglement [1].
• Vanaf 1 september 2026 geldt: maximaal 50 halve lesdagen evaluatiedagen per schooljaar als de school uitsluitend met examens werkt [1].
• Evaluatiedagen starten ten vroegste 25 halve lesdagen voor de kerst- en paasvakantie en voor de laatste schooldag [1].
• Een blokschema maak je in drie stappen: examens in de kalender, studiedagen per vak, terugrekenen vanaf elk examen.
• De school kan beslissen dat leerlingen op examendagen alleen voor hun examens aanwezig moeten zijn; gaan ouders niet akkoord, dan voorziet de school opvang [1].
• Na de examens beslist de klassenraad over een A-, B- of C-attest, en die beslissing moet schriftelijk gemotiveerd worden [1].
• Voor Nederland, waar het om toetsweken gaat, is er een apart artikel over toetsweek planning.

Hoe werken examens in het Vlaamse secundair?

Er is geen centraal examenrooster voor heel Vlaanderen. Elke school bepaalt zelf hoe ze de prestaties van leerlingen beoordeelt, bijvoorbeeld via toetsen, examens en huiswerk, en op basis van welke criteria je zoon of dochter slaagt [1]. De school moet regelmatig en tijdig communiceren over hoe en wanneer ze evalueert [1].

Wat wel vastligt, is het kader. Een evaluatiedag is een dag waarop de lessen geschorst worden voor vooraf aangekondigde examens over grotere leerstofgehelen, voor de besluitvorming van de klassenraad (met inbegrip van de deliberatie) of voor evaluatiegesprekken [2]. Vanaf 1 september 2026 gelden deze grenzen [1]:

Evaluatievorm	Evaluatiedagen per schooljaar
Uitsluitend examens	Maximaal 50 halve lesdagen
Zonder examens	Maximaal 12 halve lesdagen
Combinatie van examens en permanente evaluatie	Minder dan 50 halve lesdagen

Evaluatiedagen starten ten vroegste 25 halve lesdagen voor de kerst- en paasvakantie en voor de laatste schooldag [1]. De laatste dag voor de zomervakantie is geen evaluatiedag, maar een gewone schooldag [2].

Kijk dus altijd eerst in het schoolreglement en op het examenrooster van jullie school. Staat dat op Smartschool, dan vind je het daar. Of je het automatisch in je eigen agenda krijgt, hangt af van het platform, en bij sommige kan het voorlopig niet.

Hoe maak je een blokschema, stap voor stap?

Een blokschema maak je in drie stappen: eerst de vaste punten, dan de studiedagen per vak, dan de inhoud per blok. Wie die volgorde omdraait, heeft een mooi schema dat na twee dagen al niet meer klopt.

Stap 1: zet het examenrooster in een kalender. Noteer elk examen met datum, uur en vak. Zet er meteen de vaste dingen bij die blijven staan: de training, de jeugdbeweging, een familiefeest.

Stap 2: schat per vak de studietijd. Laat je zoon of dochter zelf inschatten hoeveel (halve) dagen elk vak nodig heeft. Een vak met veel leerstof of dat moeilijk ligt, krijgt meer tijd. Maak per vak een lijstje van wat er precies gekend moet zijn: hoofdstukken, oefeningen, woordenschat.

Stap 3: reken terug vanaf elk examen. Begin bij het eerste examen en plan de studiedagen ervoor. Ga dan naar het volgende examen, en zo verder. Tussen twee examens is er vaak maar een namiddag of een dag; die gaat naar het volgende vak op het rooster.

Houd in het schema ook vrije vakjes over. Ze zijn buffer voor een vak dat uitloopt, of tijd om even te bewegen. Het hulpje hieronder maakt zo’n blokschema per voormiddag en namiddag.

Hoeveel tijd plan je per dag en per vak?

Daar is geen officiële norm voor, en elke leerling is anders. Wat wel helpt, is denken in halve dagen: een voormiddag en een namiddag. Dat sluit aan bij hoe scholen de evaluatiedagen zelf tellen, in halve lesdagen [1].

Een paar vuistregels die in veel gezinnen werken:

• Een of twee vakken per halve dag. Zo blijft het overzichtelijk.
• Het moeilijkste vak niet als laatste. Plan het op het moment van de dag waarop je zoon of dochter het meest fris is.
• De dag voor een examen vooral herhalen. Nieuwe leerstof op de laatste avond geeft stress.
• Bewust rustmomenten. Een vrije zondag of een namiddag sport is geen verloren tijd.

Stuur bij als het niet loopt. Merkt je kind na een paar dagen dat een vak meer tijd vraagt, schuif dan meteen, en niet pas de avond voor het examen.

Hoe begeleid je als ouder de blokperiode?

Jouw rol is kleiner dan je denkt, maar wel belangrijk: het rooster zichtbaar maken, rust bewaken en de praktische kant regelen. De planning zelf is van je zoon of dochter.

Wat helpt:

• Het blokschema zichtbaar ophangen, bijvoorbeeld op de koelkast, zodat het hele gezin weet wanneer er rust nodig is.
• Vragen hoe het gaat, eerder dan controleren wat er precies gestudeerd is. Het NJi raadt aan om af en toe te controleren of afspraken nagekomen worden en je kind stap voor stap meer los te laten [3].
• Samen afspraken maken, bijvoorbeeld over de gsm tijdens het blokken. Jongeren houden zich eerder aan afspraken als ze het gevoel hebben dat hun mening gerespecteerd wordt en ze mee mogen praten [3].
• Praktisch helpen: wie brengt naar school op examendagen, en wat eet het gezin als er weinig tijd is?

Regel ook de examendagen zelf. De school kan beslissen dat leerlingen op evaluatiedagen alleen aanwezig moeten zijn voor hun examens of evaluatiegesprekken. Gaan de ouders daar niet mee akkoord, dan voorziet de school opvang [1]. Kijk in het schoolreglement hoe jullie school het doet, en spreek af waar je kind na het examen naartoe gaat.

Examens combineren met werk, sport en twee huizen

Werken beide ouders, dan komen de examendagen vaak onverwacht op de planning: je kind is om elf uur thuis, en er is niemand. Zet het examenrooster daarom zo vroeg mogelijk in de gezinsagenda, naast de werkdagen. Een weekplanner voor je gezin helpt om dat overzicht in een keer te maken.

Sport en jeugdbeweging hoeven niet altijd te wijken. Zet ze in het blokschema, dan zie je meteen of er genoeg studietijd overblijft, of dat je eerder moet beginnen.

Woont je zoon of dochter in twee huizen, zorg dan dat het blokschema in beide huizen hangt en dat de cursussen mee verhuizen. Valt er in de blokperiode nog een studiedag of vrije dag, spreek dan af bij welke ouder je kind die dag studeert.

Wat gebeurt er na de examens?

Na de examens beslist de klassenraad. Op het einde van elk leerjaar krijgt een leerling in het secundair een oriënteringsattest [1]:

• A-attest: geslaagd, en mag overgaan naar het volgende leerjaar.
• B-attest: mag overgaan naar een hoger leerjaar, maar niet naar alle studierichtingen.
• C-attest: niet geslaagd; de leerling moet het jaar overdoen.

De klassenraad moet een evaluatiebeslissing schriftelijk motiveren [1]. Je hebt samen met je kind het recht om de examens in te kijken, maar alleen die van jouw kind [1]. Een herexamen kun je niet eisen; de klassenraad kan wel oordelen dat herexamens of vakantietaken in het belang van je kind zijn [1].

Ben je het niet eens met bijvoorbeeld een B- of C-attest, dan vraag je eerst een persoonlijk gesprek met een afgevaardigde van het schoolbestuur, meestal de directeur. Daarna kun je naar een beroepscommissie [1]. Alle info over die procedure staat in het schoolreglement [1].

Veelgemaakte fouten bij een examenplanning

De meeste fouten hebben niets met inzet te maken, wel met de volgorde:

• Beginnen met het leukste vak en pas later zien dat er nog twee taalexamens aankomen.
• Geen rekening houden met de volgorde van de examens. Staat wiskunde op maandag en Frans op dinsdag, dan is er voor Frans na het wiskunde-examen weinig tijd.
• Geen vrije momenten inplannen, waardoor het schema na een paar dagen niet meer vol te houden is.
• Het schema nooit bijsturen. Een blokschema is een hulpmiddel, geen contract.

Voor leerlingen in Nederland, waar het om toetsweken gaat, lees je de aanpak in toetsweek planning maken met je kind.

Conclusie

Een goede examenplanning begint met het rooster van de school, niet met discipline. Zet alle examens in een kalender, schat per vak de studietijd, reken terug vanaf elk examen en laat ruimte voor rust en tegenvallers.

Als ouder maak je het rooster zichtbaar, bewaak je de rust en regel je de praktische kant, zoals de examendagen zelf. De planning is van je zoon of dochter, en die mag gerust bijgestuurd worden.

Wil je het examenrooster samen met werk, sport en de rest van de gezinsplanning op een plek zien, op je telefoon en op een tablet aan de muur? Met een familie app als FamilieApp kan dat straks. Meld je aan voor de wachtlijst.