Vanaf welke leeftijd mag je kind alleen thuis blijven?

Laatst bijgewerkt: 30 september 2026

Snel antwoord: In Nederland en in België bestaat geen wettelijke minimumleeftijd om je kind alleen thuis te laten. De Nederlandse wet verbiedt wel dat je iemand voor wie je moet zorgen in een hulpeloze toestand laat, maar noemt geen leeftijd. CJG Rijnmond raadt af om kinderen onder de 8 jaar alleen thuis te laten; tussen 8 en 10 jaar kun je beginnen met oefenen. [1][2]

Samenvatting in het kort

• Geen wet in Nederland of België noemt een vaste leeftijd vanaf wanneer je kind alleen thuis mag blijven. [1][3]
• Nederland: artikel 255 van het Wetboek van Strafrecht verbiedt dat je iemand voor wie je moet zorgen in een hulpeloze toestand laat. Er staat geen leeftijd in. [1]
• België: volgens Parentia is een kind alleen thuis laten niet strafbaar, maar je blijft als ouder verantwoordelijk tot je kind 18 is. [3]
• CJG Rijnmond raadt af om kinderen onder de 8 jaar alleen thuis te laten; tussen 8 en 10 jaar kun je beginnen met oefenen. [2]
• Parentia raadt sterk af om een kind onder de zeven jaar alleen te laten en noemt twaalf jaar een sleutelleeftijd. [3]
• Wat je kind kan, telt zwaarder dan de leeftijd. Bouw het op: eerst vijf minuten, dan langer, dan na school.

Wat zegt de wet over je kind alleen thuis laten?

Er is geen wet die zegt: vanaf die leeftijd mag je kind alleen thuis blijven. Niet in Nederland en niet in België. Wat de wet wel zegt, is dat je als ouder verantwoordelijk blijft voor de veiligheid van je kind. Hoe lang en vanaf wanneer je kind alleen thuis kan, beslis je dus zelf, op basis van wat je kind aankan.

In Nederland staat in artikel 255 van het Wetboek van Strafrecht: “Hij die opzettelijk iemand tot wiens onderhoud, verpleging of verzorging hij krachtens wet of overeenkomst verplicht is, in een hulpeloze toestand brengt of laat, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.” Een leeftijd staat er niet in [1]. De vraag is dus niet hoe oud je kind is, maar of het zich alleen kan redden.

In België schrijft Parentia, een van de uitbetalers van het Groeipakket: “Volgens de Belgische wetgeving is een kind alleen thuis laten niet strafbaar.” Je blijft als ouder wel verantwoordelijk voor je kind tot het 18 jaar is [3].

Vanaf welke leeftijd alleen thuis: wat de adviezen zeggen

Omdat de wet geen leeftijd noemt, kijken ouders naar adviezen van organisaties die met gezinnen werken. In Nederland en in Vlaanderen komen die ongeveer op hetzelfde neer: heel jonge kinderen laat je niet alleen, en tussen ongeveer acht en twaalf jaar bouw je het rustig op. Het blijven richtlijnen, geen regels.

Leeftijd	Nederland (CJG Rijnmond)	België (Parentia)
Jonger dan 7 jaar	Afgeraden (onder 8 jaar) [2]	Sterk af te raden [3]
8 tot 10 jaar	Je kunt beginnen met oefenen [2]	Hangt af van je kind [3]
Rond 12 jaar	Verder opbouwen	Een sleutelleeftijd, maar nog geen oppas voor jongere broers of zussen [3]

CJG Rijnmond zegt het zo: “Het wordt afgeraden om kinderen onder de 8 jaar alleen thuis te laten.” En: “Tussen de 8 en 10 jaar kun je beginnen met oefenen.” [2] Parentia noemt het “sterk af te raden” om een kind onder de zeven jaar alleen te laten, en ziet twaalf jaar als een sleutelleeftijd. Dat betekent volgens Parentia niet dat een kind van twaalf al op jongere broers of zussen kan passen [3].

Belangrijk: dit zijn gemiddelden. Een zelfstandig kind van negen kan soms meer aan dan een angstig kind van twaalf.

Waar het wel om gaat: is je kind er klaar voor?

Of je kind alleen thuis kan blijven, hangt minder af van de leeftijd dan van wat het zelf kan en hoe het zich erbij voelt. Een kind dat weet wat het moet doen als er iets gebeurt, en dat het zelf wil, is er klaarder voor dan een ouder kind dat het eng vindt. Kijk ook naar je omgeving: is er een buur of bekende in de buurt?

Vragen die je jezelf kunt stellen:

• Kan mijn kind mij zelf bellen, en weet het wie het belt als ik niet opneem?
• Doet het de deur niet open voor iemand die het niet kent?
• Blijft het rustig als er iets onverwachts gebeurt?
• Houdt het zich aan afspraken, ook als ik er niet bij ben?
• Wil het zelf, of doe ik het vooral omdat het mij goed uitkomt?

Die laatste vraag is belangrijk. CJG Rijnmond zegt het duidelijk: “Laat je kind niet voor het eerst alleen thuis omdat het goed uitkomt.” [2] Zijn er broertjes of zusjes thuis, dan wordt het ingewikkelder: een ouder kind dat alleen thuis kan blijven, kan daarom nog niet op een jonger kind passen [3].

Hoe bouw je het op? Eerst vijf minuten, dan na school

Begin klein en overdag. CJG Rijnmond raadt aan te starten met een testmoment van vijf minuten, waarin je buiten een rondje loopt [2]. Gaat dat goed, dan maak je het stap voor stap langer: een boodschap om de hoek, dan een uur, en later de tijd na school tot jij thuis bent.

Een opbouw die voor veel gezinnen werkt:

1. Vijf minuten: je loopt een rondje om het blok, je kind weet precies wanneer je terug bent.
2. Een korte boodschap: je bent een kwartier of een half uur weg en je kind kan je bellen [2].
3. Langer overdag: een uur of een middag, met een vaste tijd waarop je belt of een berichtje stuurt.
4. Na school: je kind komt zelf thuis en blijft tot jij er bent. Dat is de grootste stap, want dan moet het ook de deur zelf openen.

Praat na elke stap even na. Wat ging goed, wat vond je kind spannend? Zo weet je allebei wanneer de volgende stap kan.

Afspraken, sleutel en telefoon

Goede afspraken maken het verschil tussen een kind dat rustig een boek leest en een kind dat bij elk geluid schrikt. Maak ze vooraf, maak ze concreet, en schrijf ze eventueel op. CJG Rijnmond noemt twee dingen die altijd moeten: zorg dat je kind je kan bellen, en maak duidelijke afspraken over hoe lang je weg bent [2].

• Tijd: zeg niet “rond half vijf”, maar “om half vijf ben ik thuis”. En bel als je later bent.
• Sleutel: spreek af waar de sleutel blijft en bij wie je kind terechtkan als hij kwijt is.
• Telefoon: zorg dat je kind je kan bereiken, met een eigen telefoon of een vaste telefoon thuis. Twijfel je over een eigen toestel, lees dan het artikel over de eerste smartphone voor je kind.
• Huisregels: mag er een vriendje komen, mag de oven aan, mag je kind naar buiten? Bespreek het vooraf, dan hoeft je kind niet te gokken.
• Buren: vraag een buur of bekende in de buurt of je kind daar mag aanbellen als er iets is.

Welke afspraken nog ontbreken, zie je in de checklist hieronder.

Wat als er iets gebeurt? De noodnummers per land

Een kind dat weet wat het moet doen, voelt zich veiliger. Loop een paar situaties samen door: de stroom valt uit, iemand belt aan, je kind heeft zich gesneden, of het ruikt naar rook. En oefen wanneer je kind het noodnummer belt, en wat het dan zegt: naam en adres.

• Nederland: bel 112 als je direct hulp nodig hebt. Voor vragen aan de politie zonder spoed is er 0900-8844 [4].
• België: bel 112 voor een ziekenwagen of de brandweer, en 101 voor dringende politiehulp [5].

Hang de nummers op een vaste plek, bijvoorbeeld op de koelkast, samen met je eigen nummer en dat van de buren.

Nog niet klaar? Zo los je de uren na school op

Niet elk kind van tien is er klaar voor, en dat is geen probleem. Dan zoek je voor de uren na school en in de vakanties een andere oplossing, en oefen je ondertussen in kleine stappen verder. Je kunt ook combineren: een paar dagen opvang, en een of twee dagen waarop je kind al kort alleen is.

• Buitenschoolse opvang: in Nederland de bso, in Vlaanderen de voor- en naschoolse opvang. Hoe dat werkt, lees je in het artikel over buitenschoolse opvang.
• Vakanties: een schoolvakantie is lang om alleen thuis te zitten. Plan de weken vooraf met vakantieopvang, grootouders of een ruil met andere ouders.
• Opa, oma of de buren: een vast adres waar je kind na school heen kan, is voor jongere kinderen vaak een fijne tussenstap.
• Een vaste ochtend- en middagroutine: wie zelf naar school gaat en weer thuiskomt, heeft baat bij een vaste volgorde. Tips vind je in het artikel over een ochtendroutine voor het gezin.

Conclusie

Er is geen wet die zegt dat je kind op een bepaalde leeftijd alleen thuis mag blijven, in Nederland niet en in België niet [1][3]. Wat telt, is of je kind zich kan redden, hulp kan vragen en het zelf wil. Onder de acht jaar raadt CJG Rijnmond het af; daarna bouw je het rustig op, met vijf minuten als eerste stap [2].

En wie wanneer thuis is, welke dag de bso is en wanneer oma komt: dat zet je met onze familie app op één plek, zichtbaar voor iedereen in huis. Meld je aan voor de wachtlijst.