Ouderschapsverlof aanvragen en slim inplannen

Elke woensdag thuis met je kind, of in één keer drie maanden eruit? Ouderschapsverlof is een van de grootste planningskeuzes in de eerste jaren van je kind, en een keuze die je beter niet op het laatste moment maakt. Met een paar rekensommen en een goed moment om het aan te vragen haal je er veel meer uit.

Laatst bijgewerkt: 19 september 2026

Snel antwoord: In Nederland heb je per kind recht op ouderschapsverlof van 26 keer je wekelijkse werkuren, tot je kind 8 jaar is [1][2]. Je vraagt het minstens 2 maanden vooraf schriftelijk aan bij je werkgever, die het niet mag weigeren [3]. Negen weken zijn gedeeltelijk betaald (70% van je dagloon via UWV) als je ze in het eerste levensjaar opneemt [4].

Samenvatting in het kort

• Nederland: je recht is 26 keer het aantal uren dat je per week werkt. Bij 32 uur per week is dat 832 uur [1].
• Je kunt ouderschapsverlof opnemen voor kinderen tot 8 jaar, voor elk kind, en beide ouders hebben recht [2].
• Aanvragen doe je schriftelijk bij je werkgever, ten minste 2 maanden voor het verlof ingaat [3].
• De werkgever mag het verlof niet weigeren, alleen bij een zwaarwegend bedrijfsbelang de verdeling van de uren anders voorstellen [3].
• Negen weken zijn betaald met een uitkering van 70% van je dagloon (tot 70% van het maximum dagloon), als je ze opneemt in het eerste levensjaar van je kind. Je werkgever vraagt dit aan bij UWV [4].
• België: kies uit een volledige onderbreking (4 maanden), halftijds (8 maanden), 1/5 (20 maanden) of, met akkoord van je werkgever, 1/10 (40 maanden), voor een kind jonger dan 12 jaar [5].
• In de Belgische privésector verwittig je je werkgever ten vroegste 3 en ten laatste 2 maanden vooraf, en dien je een aanvraag in bij de RVA [6].

Hoeveel ouderschapsverlof heb je in Nederland?

In Nederland is je recht op ouderschapsverlof 26 keer het aantal uren dat je per week werkt. Je gaat uit van de werkuren in je arbeidsovereenkomst. Werk je 32 uur per week, dan heb je 26 keer 32 uur, dus 832 uur ouderschapsverlof [1].

Werkuren per week	Totaal ouderschapsverlof	Waarvan 9 weken betaald
24 uur	624 uur	216 uur
32 uur	832 uur	288 uur
36 uur	936 uur	324 uur
40 uur	1040 uur	360 uur

Nog een paar regels [1][2]:

• Per kind. Je hebt voor elk kind recht op ouderschapsverlof, en je kunt voor meerdere kinderen tegelijk verlof opnemen. Bij een tweeling heb je 2 keer recht.
• Beide ouders. Allebei in loondienst? Dan hebben jullie allebei recht.
• Tot 8 jaar. Je kunt ouderschapsverlof opnemen voor kinderen tot 8 jaar.
• Vanaf dag één. Je kunt het aanvragen zodra je in dienst bent.
• Meer of minder uren gaan werken? Dan wordt je resterende verlof opnieuw berekend.
• Meerdere werkgevers? Dan heb je bij elke werkgever apart recht, op basis van de uren bij die werkgever.

Ook voor een adoptiekind, pleegkind of stiefkind kun je ouderschapsverlof opnemen. Een pleeg- of stiefkind moet dan wel bij je wonen volgens de basisregistratie personen [2].

Welk deel van het ouderschapsverlof wordt betaald?

Van de 26 weken zijn er 9 gedeeltelijk betaald, als je ze opneemt binnen het eerste levensjaar van je kind. Je krijgt dan een uitkering van 70% van je dagloon, tot 70% van het maximum dagloon. De rest van het verlof is onbetaald, tenzij je cao of werkgever iets anders regelt [4][7].

Hoe het betaalde deel werkt [4]:

• Je bent werknemer in loondienst en neemt de 9 weken op in het eerste levensjaar van het kind.
• Je werkgever vraagt de uitkering voor je aan bij UWV. Dat kan pas nadat je met verlof bent.
• Je werkgever kan je loon tijdens het verlof doorbetalen, of wachten tot UWV de uitkering heeft uitbetaald. Dat duurt ongeveer 4 weken vanaf de aanvraag.
• Je kunt de 9 weken in één keer opnemen of flexibel, bijvoorbeeld een aantal uren per dag of een aantal dagen per week.
• Niet alle 9 weken opgenomen in het eerste jaar? Dan kun je het restant als onbetaald ouderschapsverlof opnemen.

Bij een adoptie- of pleegkind neem je het verlof op voordat het kind 8 jaar is, en binnen 1 jaar nadat het kind in het gezin is opgenomen [4].

Vakantiedagen. Over de betaalde weken bouw je gewoon vakantiedagen op; UWV betaalt de uitkering inclusief vakantiebijslag. Over onbetaald verlof bouw je geen vakantiedagen op. Je werkgever mag ouderschapsverlof niet van je vakantiedagen aftrekken [4][8].

Toeslagen. Daalt je inkomen door het verlof, dan kan je kinderopvangtoeslag, zorgtoeslag of huurtoeslag veranderen. Geef de verandering in je inkomen door aan de Belastingdienst [7]. Wat opvang kost, lees je in kinderopvang kosten 2027.

Hoe vraag je ouderschapsverlof aan in Nederland?

Je vraagt ouderschapsverlof schriftelijk aan bij je werkgever, ten minste 2 maanden voordat het verlof ingaat. In je verzoek geef je aan hoe je het verlof wilt opnemen: jij bepaalt hoe en wanneer. Je werkgever mag het verzoek niet weigeren [3].

Stap voor stap:

1. Reken je verlof uit: 26 keer je werkuren per week [1].
2. Kies hoe je het opneemt: een vaste dag per week, halve dagen, of blokken van een paar weken.
3. Kijk naar het eerste levensjaar: plan de 9 betaalde weken daarbinnen [4].
4. Schrijf je werkgever, minstens 2 maanden voor de ingangsdatum. Hangt het verlof af van de bevallingsdatum, dan kun je dat aangeven [3].
5. Overleg bij bezwaar: je werkgever mag alleen de verdeling van je uren weigeren, als je verlof het bedrijf ernstig in de problemen brengt. Dan overlegt je werkgever met jou over een andere verdeling, tot 4 weken voor de ingangsdatum. Kom je er echt niet uit, dan kun je de zaak aan de rechter voorleggen [3].
6. Laat je werkgever de UWV-uitkering aanvragen zodra je verlof loopt [4].

Na het verlof. Je kunt je werktijden daarna tijdelijk anders verdelen, met hetzelfde aantal uren, voor 1 jaar. Dat vraag je 3 maanden voor het einde van je verlof aan. Je werkgever reageert uiterlijk 4 weken voor het einde en mag dat verzoek wel weigeren [3].

Een vaste dag per week of een blok: wat past bij jullie?

Een vaste verlofdag per week houdt je werkweek voorspelbaar en spreidt het inkomensverlies. Een blok van een paar weken geeft rust in een drukke periode, zoals de eerste maanden. Reken beide uit: met 26 keer je werkuren weet je precies hoe lang je met elke keuze doet [1].

Een rekenvoorbeeld bij 32 uur per week (832 uur verlof) [1]:

• 8 uur per week (een vaste dag): je doet 104 weken over je verlof, ongeveer 2 jaar. Begin je als je kind 3 maanden is, dan valt ongeveer 39 weken van je verlof in het eerste levensjaar: 312 uur. Dat is meer dan de 288 betaalde uren (9 weken), dus je gebruikt het betaalde deel volledig [4].
• 16 uur per week (twee dagen): je doet 52 weken over je verlof.
• 32 uur per week (volledig vrij): je doet 26 weken over je verlof.

Vuistregels voor het inplannen:

• Plan het betaalde deel in het eerste levensjaar, anders wordt het onbetaald [4].
• Houd de 8 jaar in de gaten: een vaste dag per week over een lange periode moet af zijn voor je kind 8 wordt [2].
• Stem af met je partner: wie neemt welke dag, en welke dagen gaan kinderen naar de opvang?
• Denk aan feestdagen. Valt een verlofdag op een feestdag, dan telt die gewoon als ouderschapsverlof. Je kunt met je werkgever afspreken dat feestdagen niet meetellen [2].

Reken je eigen situatie uit met de verlofplanner hieronder.

Hoe werkt ouderschapsverlof in België?

In België is ouderschapsverlof een thematisch verlof bij de RVA: je schorst of vermindert je arbeidsprestaties tijdelijk om voor je kind te zorgen, en je krijgt een maandelijkse uitkering van de RVA. Die uitkering is forfaitair en wordt niet berekend op basis van je loon [5].

De vier vormen [5]:

Vorm	Je blijft werken	Maximale duur
Volledige onderbreking	niet	4 maanden
Halftijdse onderbreking	50% van een voltijdse baan	8 maanden
Onderbreking met 1/5	80% van een voltijdse baan	20 maanden
Onderbreking met 1/10 (met akkoord werkgever)	90% van een voltijdse baan	40 maanden

De omrekening is: 1 maand volledige onderbreking = 2 maanden halftijds = 5 maanden met 1/5 = 10 maanden met 1/10 [5]. Zo kun je vormen combineren, bijvoorbeeld 2 maanden volledige onderbreking en 10 maanden met 1/5.

Voorwaarden in de privésector [5]:

• Minstens 12 maanden anciënniteit bij je werkgever in de 15 maanden voor je aanvraag.
• Je kind is jonger dan 12 jaar op de ingangsdatum, of jonger dan 21 jaar bij een kind met een handicap.
• Voor halftijds, 1/5 of 1/10 heb je een voltijdse betrekking.

Flexibel opsplitsen. Met akkoord van je werkgever mag je de 4 maanden volledige onderbreking in weken opsplitsen, tot maximaal 16 weken, en de halftijdse onderbreking in periodes van een maand [5].

Aanvragen in 2 stappen [5][6]:

1. Verwittig je werkgever schriftelijk, met een aangetekende brief of door je brief te overhandigen met een dubbel dat je werkgever ondertekent. In de privésector en bij gemeenten en provincies doe je dat ten vroegste 3 maanden en ten laatste 2 maanden vóór de begindatum [6].
2. Dien een aanvraag in bij de RVA, ten laatste 2 maanden na de ingangsdatum, zodat je de uitkering vanaf het begin krijgt [5].

Uitstel en bescherming. Je werkgever in de privésector mag de start uitstellen als het verlof de werking ernstig verstoort, maar moet dat binnen de maand na je kennisgeving schriftelijk motiveren [5]. Je bent beschermd tegen ontslag vanaf je schriftelijke kennisgeving tot 3 maanden na het einde van het verlof [5]. Wil je tijdens je onderbreking een nevenactiviteit starten, breng het RVA-kantoor dan vooraf schriftelijk op de hoogte: anders kunnen uitkeringen teruggevorderd worden [5].

Hoe houd je ouderschapsverlof overzichtelijk in de gezinsplanning?

Ouderschapsverlof verandert je hele week: wie wanneer thuis is, welke dagen er opvang nodig is en wie welke taken oppakt. Zet de verlofdagen daarom meteen in de gedeelde gezinsagenda, en bespreek met je partner wat er op die dagen van jou verwacht wordt.

Wat helpt:

• Verlofdagen als terugkerende afspraak, met een einddatum, zodat je ziet wanneer je uren op zijn.
• Opvangdagen en verlofdagen naast elkaar, voor beide ouders. Zie ook agenda delen met je partner.
• Een gesprek over de onzichtbare taken: wie neemt de verlofdag, wie regelt de opvang, wie volgt de aanvraag op? Meer daarover in mental load: zo verdeel je de onzichtbare planning thuis.
• Een vast weekmoment om de komende week door te nemen, bijvoorbeeld met de weekplanner voor je gezin.

Conclusie

Ouderschapsverlof aanvragen is eenvoudiger dan het lijkt. In Nederland reken je 26 keer je werkuren, vraag je het 2 maanden vooraf schriftelijk aan en plan je de 9 betaalde weken in het eerste levensjaar. In België kies je bij de RVA een vorm die past en verwittig je je werkgever op tijd. De echte winst zit in het inplannen: een vaste dag of een blok, afgestemd met je partner en de opvang.

Wil je verlofdagen, opvang en werk van jullie allebei op één plek zien, op je telefoon en op een tablet aan de muur? Meld je aan voor de wachtlijst van onze familie app.