Sinterklaas vieren met het gezin: het draaiboek

Laatst bijgewerkt: 28 september 2026

Snel antwoord: In Nederland is pakjesavond op 5 december ’s avonds. In Vlaanderen komt de Sint in de nacht van 5 op 6 december en pakken de kinderen uit op de ochtend van de zesde. Dat ene verschil bepaalt je hele draaiboek. Trek de lootjes vier weken vooraf, spreek af hoe vaak de schoen mag, en plan de avond per leeftijdsgroep.

Samenvatting in het kort

• In Nederland viert het gezin pakjesavond op 5 december ’s avonds. In Vlaanderen zetten de kinderen op 5 december hun schoen en pakken ze uit op 6 december ’s ochtends.
• Schoen zetten verloopt rustiger als je vooraf afspreekt hoe vaak het mag en wat erin past.
• Lootjes trek je vier weken vooraf, zodat er tijd is voor een surprise.
• Een groot leeftijdsverschil tussen de kinderen vraagt om twee delen op één avond.
• Bij co-ouderschap spreek je de datum in september of oktober af, niet in de week zelf.
• Het gesprek als een kind begint te twijfelen, hoef je niet te vermijden.
• Beleving wint van aantallen: een speurtocht of een goed gedicht onthouden kinderen langer dan een extra pakje.

Wanneer vier je Sinterklaas: Nederland of Vlaanderen?

In Nederland is pakjesavond op 5 december ’s avonds. In Vlaanderen zetten de kinderen op 5 december hun schoen en pakken ze de cadeaus pas uit op de ochtend van 6 december, want de Sint passeert er van oudsher in de nacht van 5 op 6 december. Dat klinkt als een detail, maar het verzet je hele planning met een halve dag.

In Nederland is de avond van de vijfde het moment. Daarna moeten de kinderen naar bed, en de zesde is een gewone schooldag. Begin dus vroeger dan je zou willen, zeker met jonge kinderen.

In Vlaanderen is de ochtend van de zesde het hoogtepunt. De kinderen staan vroeg op, de schoen staat bij de haard of de deur, en het uitpakken gebeurt voor het ontbijt en voor school. Dat vraagt een andere voorbereiding: alles moet de avond ervoor klaarstaan, en de ochtend moet ruimer dan normaal.

Familie aan beide kanten van de grens? Spreek vroeg af waar de kinderen op welke datum zijn. Anders wordt pakjesavond in de laatste week verschoven, of twee keer gevierd omdat niemand het durfde te vragen.

Het draaiboek van de weken ervoor

Sinterklaas begint niet op 5 december, maar bij de intocht, ergens in de tweede helft van november. Wie dan pas nadenkt over lootjes en surprises, loopt achter.

Vier weken vooraf

• Spreek af of jullie lootjes trekken of dat iedereen voor iedereen koopt.
• Maak per kind een lijstje met ideeën. Dat scheelt je ook het gesprek met opa en oma die vragen wat ze zullen kopen. Daarvoor is de cadeaulijst voor het gezin gemaakt.
• Trek de lootjes. Met de lootjestrekker op deze site doe je dat zonder account: je vult de namen in, zet er eventueel in wie elkaar niet mag trekken, en iedereen ziet alleen zijn eigen naam.

Twee weken vooraf

• Beslis hoe vaak de schoen mag. Eén keer per week is een gangbare afspraak, elke avond kan ook, maar zeg het vooraf. Kinderen die elke dag vragen en steeds nee horen, worden onrustig.
• Begin aan de surprise. Een week is krap voor een gedicht en een goede verpakking.
• Leg pakjesavond naast de rest van de agenda, zodat het niet botst met een sportdag of een oudercontact. Een verjaardagskalender voor het gezin helpt om dat soort data het hele jaar bij te houden.

De week zelf

• Koop af wat nog mist, pak in, schrijf de gedichten.
• Verdeel de rollen: wie leest voor, wie deelt uit, wie zet de muziek op.
• Spreek een starttijd af. Met kinderen onder de acht werkt een vroege start beter, dan is er na het uitpakken nog tijd om te spelen.

Schoen zetten: hoe vaak, en wat past erin?

Schoen zetten is voor veel kinderen het mooiste deel van de hele periode. Zonder afspraak vooraf wordt het ook de grootste bron van dagelijkse teleurstelling.

Spreek thuis af:

• Hoe vaak mag de schoen? Eén of twee keer per week is vol te houden. Elke avond is leuk, tot je op een dinsdag om elf uur ’s avonds beseft dat je niets in huis hebt.
• Wat zet het kind erbij? Een wortel voor het paard, een tekening, een lijstje. Dat ritueel is vaak leuker dan wat erin zit.
• Wat past erin? Een schoen is klein. Zeg vooraf dat de grote cadeaus voor pakjesavond zijn, dan blijft de verwachting kloppen.

Voor kinderen van vier tot zes is dit het hoogtepunt van het hele feest. Neem er de tijd voor. Laat ze zelf de wortel neerleggen en het lied zingen.

Lootjes trekken en surprises

Lootjes trekken houdt het feest leuk en betaalbaar zodra er oudere kinderen, tieners of volwassenen meedoen. Iedereen trekt één naam, koopt een of meer kleine cadeaus en verpakt die in een zelfgemaakte surprise met een gedicht erbij.

Trek ze vroeg. Twee weken is het minimum voor een surprise die ergens op lijkt. Gebruik de lootjestrekker: namen invullen, eventueel aangeven wie elkaar niet mag trekken, en iedereen ziet alleen zijn eigen lootje. Geen appjes die rondgaan, en niemand die zichzelf trekt.

Spreek bij het trekken meteen af:

• Wat is het maximumbedrag per cadeau?
• Is een surprise verplicht of mag het ook een pakje zijn?
• Mogen er hints gegeven worden?

Die drie vragen vooraf voorkomen dat de een drie avonden aan een surprise werkt terwijl de ander een bon in een envelop doet.

Een groot leeftijdsverschil tussen de kinderen

Een kind van vijf en een tiener van veertien willen niet hetzelfde op pakjesavond. Dat is geen probleem, zolang je het niet in één ritme probeert te persen.

Wat werkt:

• Splits de avond. Eerst de jonge kinderen: de schoen, een paar pakjes, de liedjes. Daarna, als zij in bed liggen, de lootjes en de surprises voor de oudere kinderen en de volwassenen. Zo hoeft niemand te wachten en hoeft de tiener niet te doen alsof.
• Geef de tiener een rol. Gedichten voorlezen, pakjes uitdelen, de muziek regelen. Betrokken zijn zonder dat het kinderachtig voelt.
• Speel iets. Een dobbelspel met de pakjes in het midden, een speurtocht door het huis, of een bingo. Voor de oudere groep is dat leuker dan een rij pakjes.

Sinterklaas bij co-ouderschap en in een samengesteld gezin

Bij co-ouderschap is de eerste vraag niet hoe je viert, maar waar de kinderen op 5 of 6 december zijn. Maak die afspraak in het najaar, niet in de week zelf.

• Zet de datum in september of oktober vast, samen met de rest van de jaarplanning.
• Verplaats pakjesavond gerust naar een avond die in het rooster past. Kinderen vinden dat prima, zolang het feest zelf goed is.
• Bij een samengesteld gezin voorkomt een gedeeld overzicht dat er twee pakjesavonden ontstaan, of geen.
• Is een kind op de dag zelf bij de andere ouder? Stuur de surprise en het gedicht op, dan doet iedereen toch mee.

Een digitale familieplanner helpt om die afspraken op één plek te zetten, zichtbaar voor iedereen die meedoet, ook als er twee huizen zijn. Hoe je dat met de andere ouder regelt staat in co-ouderschap organiseren.

Het gesprek als een kind begint te twijfelen

Op een dag stelt een kind de vraag, of stelt het hem juist niet meer. Dat moment komt bij elk kind op een ander tijdstip.

Wacht niet tot het kind erover begint. Merk je dat het twijfelt maar niets zegt, open het gesprek dan zelf. Vraag wat het denkt. Luister. Forceer niets.

Wat vaak goed werkt:

• Vertel dat wie het geheim kent, mag meehelpen. Dan is je kind geen buitenstaander maar medeplichtig.
• Geef het een rol: de surprise voor een jonger broertje, de pakjes verstoppen, het gedicht schrijven.
• Maak duidelijk dat het feest niet stopt als je het weet. Het verandert alleen.

Wat je beter niet doet: volhouden terwijl je kind duidelijk niet meer meegaat. Dan wordt het een spel dat je speelt ten koste van hem.

Zonder grote uitgaven, en toch een goed feest

Je hoeft niet veel te kopen. Een avond met een stapel kleine pakjes duurt lang, kost veel, en laat kinderen soms met een raar gevoel achter omdat de verwachting groter was dan de inhoud.

Wat beter werkt:

• Spreek een aantal pakjes per kind af, en houd je eraan. Welk aantal dat is, bepaal je zelf; het punt is dat het vooraf vastligt.
• Voeg iets toe dat niets kost: een speurtocht, een dobbelspel, een gedicht waar iedereen om moet lachen.
• Kies persoonlijk boven duur. Een klein cadeau dat raak is, wint van een groot cadeau dat voor iedereen had gekund.
• Gebruik een cadeaulijst zodat opa en oma niet hetzelfde kopen als jij, en jij dat niet via vijf appgroepen hoeft te regelen.

Spelletjes voor pakjesavond

Uitpakken alleen is voor oudere kinderen snel voorbij. Een spelvorm rekt de avond op een leuke manier.

• Dobbelspel. Alle pakjes in het midden. Om de beurt gooien: bij een zes mag je er een pakken, bij een één geef je er een terug. Spelen tot alles weg is.
• Speurtocht. Pakjes door het huis verstoppen met aanwijzingen op rijm. Werkt goed van zes tot twaalf jaar.
• Surprise met presentatie. Iedereen leest eerst het gedicht voor, daarna pas openmaken. Meestal is het voorlezen het grappigste deel.
• Bingo. Kaarten met typische Sinterklaasdingen erop. Wie een rij vol heeft, mag als eerste kiezen.

Conclusie

Sinterklaas vieren draait niet om het aantal pakjes, maar om de opbouw van de weken ervoor en de rust op de dag zelf. Weet wanneer het bij jullie valt, 5 december ’s avonds of 6 december ’s ochtends. Trek de lootjes vroeg, spreek de schoen af, en pas het draaiboek aan op de leeftijden in huis.

Bij co-ouderschap of in een samengesteld gezin is een gedeeld overzicht geen luxe: zonder dat gaat het mis op de datum, niet op het feest.

Daarvoor is FamilieApp, de familie app voor Nederland en Vlaanderen, gemaakt: alle afspraken op een plek, op je telefoon en op een tablet aan de keukenmuur. Schrijf je in voor de wachtlijst, want de eerste vijfentwintig gezinnen gebruiken een jaar lang alles, ook de premiumfuncties. De basis blijft gratis voor iedereen.