Ouderschapsplan voorbeeld: wat erin moet, met voorbeelden

Laatst bijgewerkt: 26 september 2026

Snel antwoord: Een ouderschapsplan legt vast hoe ouders na een scheiding de zorg verdelen, elkaar informeren, samen beslissen en de kosten dragen. In Nederland is het verplicht voor getrouwde en geregistreerde ouders, en voor samenwonende ouders met gezamenlijk gezag [1][2]. Hieronder per onderdeel een voorbeeldtekst die je kunt aanpassen.

Samenvatting in het kort

• In Nederland is een ouderschapsplan verplicht als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, en als je samenwonende ouders bent met gezamenlijk gezag door een aantekening in het gezagsregister [1].
• Artikel 815 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering noemt wat er in ieder geval in moet: de verdeling van zorg en opvoeding of de omgang, hoe je elkaar informeert en raadpleegt, en de kosten [2].
• Rijksoverheid.nl noemt daarnaast de betrokkenheid van de kinderen en hoe je samen belangrijke beslissingen neemt, zoals de schoolkeuze [1].
• Beide ouders tekenen het plan. Getrouwde en geregistreerde ouders dienen het in bij de rechter, samenwonende ouders bewaren het zelf [1].
• Vakanties, verjaardagen, schermtijd, zakgeld en een nieuwe partner zijn niet verplicht, maar voorkomen later veel discussie.
• In België bestaat geen ouderschapsplan in deze vorm. Bij een echtscheiding door onderlinge toestemming maak je een familierechtelijke overeenkomst over de kinderen [3].

Wat is een ouderschapsplan?

Een ouderschapsplan is een schriftelijke afspraak tussen ouders over hoe ze na een scheiding voor hun kinderen blijven zorgen. Het regelt wie wanneer voor de kinderen zorgt, hoe je elkaar op de hoogte houdt, hoe je samen beslist en wie wat betaalt. Het is geen formaliteit, maar het document waar je later op terugvalt als er onenigheid is.

Voor getrouwde ouders zit het ouderschapsplan in het verzoekschrift tot echtscheiding. Artikel 815 lid 2 Rv zegt dat het verzoekschrift een door beide echtgenoten ondertekend ouderschapsplan bevat [2]. Kan het plan redelijkerwijs niet worden overgelegd, dan beoordeelt de rechter of andere stukken of een andere oplossing volstaan (lid 6) [2].

Het ouderschapsplan is iets anders dan een omgangsregeling. De omgangsregeling of zorgregeling beschrijft wanneer de kinderen bij welke ouder zijn; dat is één onderdeel van het plan. Welke schema’s daarvoor gebruikelijk zijn, lees je in omgangsregeling: de meest gebruikte schema’s.

Voor wie is een ouderschapsplan verplicht?

In Nederland is een ouderschapsplan verplicht voor ouders die getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, en voor samenwonende ouders met gezamenlijk gezag door een aantekening in het gezagsregister [1]. Het gaat over de minderjarige kinderen.

Het verschil zit in wat je met het plan doet:

• Getrouwd of geregistreerd partnerschap: het ondertekende plan gaat mee met het verzoek aan de rechter [1][2].
• Samenwonend met gezamenlijk gezag: je maakt het plan en tekent het allebei, en je bewaart het zelf [1].

Val je buiten die groepen, dan is een ouderschapsplan niet verplicht. Afspraken op papier zijn dan nog steeds verstandig: ze voorkomen dat je over een jaar moet reconstrueren wat je ooit hebt gezegd.

Wat moet er verplicht in een ouderschapsplan staan?

Artikel 815 lid 3 Rv noemt drie onderdelen die in ieder geval in het ouderschapsplan staan: de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken of de omgang, de manier waarop je elkaar informeert en raadpleegt over belangrijke zaken, en de kosten van verzorging en opvoeding [2]. Rijksoverheid.nl vat het samen in vijf punten [1].

De voorbeeldteksten hieronder zijn een startpunt. Vervang Ouder A en Ouder B door jullie namen en pas alles aan jullie situatie aan.

1. Betrokkenheid van de kinderen

Artikel 815 lid 4 Rv vraagt dat het verzoekschrift vermeldt hoe de kinderen betrokken zijn bij het opstellen van het plan [2]. Kinderen van 12 tot 18 jaar krijgen bij een scheiding via de rechter een uitnodiging voor een kindgesprek met de rechter [1].

Voorbeeld: Ouder A en Ouder B hebben op [datum] samen met [naam kind] gesproken over waar hij wil wonen en hoe vaak hij de andere ouder wil zien. Zijn wensen hebben we meegenomen in de zorgregeling. We bespreken het plan elk jaar opnieuw met hem.

2. Verdeling van zorg en opvoeding, of de omgang

Voorbeeld: De kinderen wonen om de week bij Ouder A en bij Ouder B. De wissel is op vrijdag na school: de ouder bij wie de week begint, haalt de kinderen op. Valt de wissel op een vrije dag, dan halen we de kinderen om [tijd] op bij het huis van de andere ouder.

Welk schema bij jullie past, hangt af van de leeftijd van de kinderen, de afstand en jullie werk. De praktische kant van het wisselen staat in co-ouderschap organiseren.

3. Elkaar informeren en raadplegen

Voorbeeld: Ouder A en Ouder B houden elkaar op de hoogte van school, gezondheid en activiteiten van de kinderen, via [kanaal] en in een kort overleg om de twee weken. Bij spoed bellen we meteen. Beide ouders krijgen de berichten van school en gaan allebei naar oudergesprekken.

4. Samen beslissen over belangrijke zaken

Voorbeeld: Beslissingen over de schoolkeuze, medische behandelingen, een verhuizing en reizen naar het buitenland nemen we samen. Zijn we het niet eens, dan vragen we eerst hulp aan een mediator.

5. De kosten van verzorging en opvoeding

Voorbeeld: Ouder A betaalt Ouder B een bijdrage van [bedrag] per maand voor de kosten van de kinderen. Kosten voor kleding, school en sport verdelen we als volgt: [verdeling]. Grote uitgaven boven [bedrag] overleggen we vooraf.

Vul hier geen bedrag in op de gok. De hoogte van de kinderalimentatie hangt af van jullie situatie; laat die berekenen of nakijken door een mediator, advocaat of het Juridisch Loket.

Welke afspraken zijn verstandig om ook vast te leggen?

Naast de verplichte onderdelen mag je ook andere afspraken opnemen. Rijksoverheid.nl noemt als voorbeeld wat je als ouders belangrijk vindt in de opvoeding, of regels zoals bedtijd en huiswerk [1]. In de praktijk zijn dit de onderwerpen die na een scheiding het vaakst tot discussie leiden.

Vakanties en feestdagen

Voorbeeld: De zomervakantie verdelen we in twee gelijke helften; in even jaren heeft Ouder A de eerste helft, in oneven jaren Ouder B. Kerstavond en eerste kerstdag wisselen we elk jaar. De herfst-, kerst- en voorjaarsvakantie verdelen we uiterlijk in september.

Verjaardagen

Voorbeeld: Op hun verjaardag zijn de kinderen bij de ouder bij wie ze volgens het schema zijn; de andere ouder mag ze die dag bellen of een uur langskomen. Het kinderfeestje organiseren we om beurten.

Regels in beide huizen, schermtijd en telefoon

Voorbeeld: In beide huizen gelden dezelfde afspraken over bedtijd, huiswerk en schermtijd. Een eigen telefoon en sociale media bespreken we samen voor we iets toestaan.

Wat verstandige afspraken over schermen zijn per leeftijd, lees je in schermtijd voor kinderen.

Zakgeld

Voorbeeld: De kinderen krijgen één keer zakgeld, van Ouder A, en niet in beide huizen apart. Het bedrag bespreken we elk jaar rond hun verjaardag.

Richtbedragen en afspraken per leeftijd vind je bij zakgeld per leeftijd.

Een nieuwe partner

Voorbeeld: Krijgt een van ons een nieuwe partner die een vaste rol gaat spelen in het leven van de kinderen, dan vertellen we dat eerst aan de andere ouder. De kennismaking met de kinderen gaat rustig en in overleg.

Wat er verandert als er een nieuw gezin bij komt, lees je in samengesteld gezin: twee huishoudens, één planning.

Evaluatie

Voorbeeld: Ouder A en Ouder B bekijken dit plan elk jaar in september samen, of eerder als er iets verandert, zoals een verhuizing, een nieuwe baan of een nieuwe school. Wijzigingen leggen we op papier vast en tekenen we allebei.

Hoe gedetailleerd moet een ouderschapsplan zijn?

Hoe concreter, hoe beter. “We verdelen de zorg eerlijk” laat te veel ruimte voor discussie; “wissel op vrijdag na school, Ouder B haalt op” niet. Maar een plan dat voor elke uitzondering een procedure heeft, werkt in de praktijk ook niet. Leg de vaste momenten concreet vast en spreek af hoe je omgaat met uitzonderingen.

Goede afspraken noemen:

• de vaste dagen en tijden van de wissel, en wie brengt of haalt
• wie de kinderen naar sport en hobby’s brengt, ook in de week van de ander
• wat er gebeurt als een kind ziek is op een wisseldag
• via welk kanaal je praktische zaken regelt

Zodra het plan er ligt, begint de dagelijkse organisatie: twee huishoudens, één schoolagenda, sport, de tandarts. Een digitale familieplanner waarin beide ouders dezelfde afspraken zien, voorkomt dat het plan in een la verdwijnt.

Wat als jullie het niet eens worden?

Komen jullie er samen niet uit, dan zijn er drie stappen voor je bij de rechter belandt. Een mediator helpt jullie om samen tot afspraken te komen. Het Juridisch Loket geeft in Nederland uitleg over je rechten en mogelijkheden. Pas als dat niet lukt, neemt de rechter een beslissing.

Het verzoekschrift vermeldt over welke punten jullie het eens zijn en over welke niet, met de redenen [2]. Je hoeft dus niet over alles akkoord te zijn om een procedure te starten, maar hoe meer je samen regelt, hoe minder de rechter voor jullie beslist.

Dit artikel is geen juridisch advies. Laat het plan nakijken door een mediator, advocaat of het Juridisch Loket voor jullie tekenen.

Hoe werkt het in België en Vlaanderen?

In België bestaat geen ouderschapsplan zoals in Nederland. Wie uit de echt scheidt door onderlinge toestemming, stelt vooraf een voorafgaande overeenkomst op. Die bestaat uit een regelingsakte (artikel 1287 Gerechtelijk Wetboek) en een familierechtelijke overeenkomst (artikel 1288 Gerechtelijk Wetboek) [3].

De familierechtelijke overeenkomst regelt onder meer het ouderlijk gezag, het beheer van de goederen van de kinderen, het recht op contact, en de bijdrage van elke ouder in het levensonderhoud, de opvoeding en de opleiding van de kinderen [3]. Zonder voorafgaande overeenkomst is een echtscheiding door onderlinge toestemming niet mogelijk [3].

De onderwerpen uit dit artikel, van vakanties tot zakgeld, zijn in Vlaanderen dus net zo bruikbaar als praktische afspraken naast die overeenkomst. Vraag voor de juridische kant raad aan een advocaat, notaris of bemiddelaar.

Conclusie

Een goed ouderschapsplan begint bij de verplichte onderdelen: de betrokkenheid van de kinderen, de verdeling van zorg of omgang, elkaar informeren, samen beslissen en de kosten. Daarna maken afspraken over vakanties, verjaardagen, schermtijd, zakgeld en een nieuwe partner het plan pas echt bruikbaar. Hoe concreter, hoe minder discussie later.

En als het plan getekend is, moet het nog elke week werken: wie haalt op, wie heeft de gymtas, welke week is de vakantie? Wil je één overzicht voor twee huishoudens? Meld je aan voor de wachtlijst van FamilieApp, de familie app zonder advertenties.